قلاویز ماشینی پروتودین مدل شیار دار سایز ‌8 میلی متر

قلاویزها یکی از ابزارهای مورد نیاز در فرایند تراشکاری هستند که قابل استفاده در بخش‌های گوناگون ماشین‌ آلات می‌باشند. بر روی سطح یک قلاویز، دندانه‌هایی ایجاد شده که با دقت تراش خورده‌ یا سنگ‌زده هستند. فاصله هر دنده با دنده دیگر را گام قلاویز می‌گویند. به علاوه در امتداد طولی این دنده‌ها، شیارهایی وجود دارد که لبه برنده قلاویز محسوب میشوند. در نتیجه، قلاویز به کمک این دنده‌ها میتواند باعث ایجاد یک رزوه در درون قطعه مورد نظر مثل مهره‌ها شود. به این فرایند تراشکاری که با استفاده از قلاویز صورت می‌گیرد، قلاویز کاری می‌گویند.

قلاویزها از فولاد کربن‌دار و یا فولاد تند بر ساخته میشوند. قلاویزهایی که از جنس فولاد کربن دار هستند برای قلاویز‌کاری دستی چدن و موادی که سخت نباشند به کار میروند و قلاویزهایی که از جنس فولاد تند بر هستند برای قلاویزکاری دستی یا ماشینی مواد سخت و ساینده به کار میروند. رایج‌ترین نوع قلاویزها، قلاویزهای دستی یا ماشینی هستند. هر دو نمونه به صورت متریک یا اینچی تولید میشوند. با این تفاوت که قلاویز ماشینی به دو فرم مارپیچ و مستقیم است